Wills & estates
Tranh chấp di chúc hoặc di sản tại WA: cần làm gì trước?
Trả lời ngắn gọn: Có hai việc khác nhau khi người ta nói "tranh chấp di chúc". Một là đơn kiện family provision - chấp nhận di chúc hợp lệ nhưng xin tòa cho phần chu cấp thỏa đáng - tại Tây Úc thường phải khởi kiện trong vòng sáu tháng kể từ grant. Hai là thách thức chính hiệu lực của di chúc, với các căn cứ như thiếu năng lực, bị ép buộc quá mức hoặc ký kết không đúng thủ tục. Hai hướng này có tiêu chuẩn, chứng cứ và chiến thuật khác nhau.
Đơn kiện family provision
Theo Family Provision Act 1972 (WA), người thuộc nhóm đủ điều kiện mà không được để lại phần chu cấp thỏa đáng cho việc sinh sống, hỗ trợ, học hành hoặc phát triển có thể xin Supreme Court of Western Australia cấp phần từ di sản. Các nhóm đủ điều kiện do luật quy định, gồm vợ/chồng hoặc bạn đời de facto, vợ/chồng cũ trong các trường hợp nhất định, con, và cháu, con riêng của vợ/chồng cùng cha mẹ trong những hoàn cảnh cụ thể mà luật nêu.
Đủ điều kiện mới chỉ là cửa vào. Sau đó tòa xét liệu phần chu cấp có thật sự thỏa đáng hay không, dựa trên quy mô di sản, tình hình tài chính và nhu cầu của người khởi kiện, quan hệ và đóng góp của họ với người mất, hoàn cảnh của những người thụ hưởng khác, và các yêu cầu đạo lý cạnh tranh nhau. Một di chúc được lập với lý do người mất giải thích rõ ràng khó bị thay đổi hơn một di chúc chỉ đơn giản bỏ sót ai đó.
Thời hạn sáu tháng
Thời hạn chạy sáu tháng kể từ ngày có grant of probate hoặc letters of administration - không phải từ ngày mất, và không phải từ khi người khởi kiện biết nội dung di chúc. Tòa có thể gia hạn trong những trường hợp hạn chế, nhưng khi đó di sản có thể đã được phân chia, và càng nộp muộn càng khó.
Nếu bạn nghĩ mình có thể có cơ sở khởi kiện, bước đầu tiên là tìm hiểu đã có grant chưa và từ ngày nào. Đó là việc tra cứu, không phải phỏng đoán, và nên làm ngay chứ không đợi các cuộc trò chuyện trong gia đình đi đến hồi kết.
Thách thức hiệu lực của di chúc
Một hướng khác cho rằng văn bản đó hoàn toàn không nên có hiệu lực như một di chúc. Các căn cứ thường gặp là:
- Thiếu năng lực lập di chúc. Người lập phải hiểu mình đang lập di chúc và hiệu lực của nó, phạm vi tài sản của mình, và các yêu cầu của những người có thể mong được hưởng, và không bị ảnh hưởng bởi rối loạn tâm thần làm sai lệch những phán đoán đó.
- Không biết và không chấp thuận nội dung. Người lập phải biết và chấp thuận nội dung. Nghi ngờ phát sinh khi một người thụ hưởng tham gia soạn di chúc, hoặc khi người lập bị khiếm thị, không biết chữ hoặc ký bằng dấu.
- Bị ép buộc quá mức (undue influence). Không phải thuyết phục hay gây áp lực nói chung, mà là sự cưỡng ép lấn át ý chí của chính người lập. Đây là tiêu chuẩn rất khắt khe.
- Ký kết không đúng thủ tục. Không đáp ứng yêu cầu về ký và làm chứng.
- Giả mạo hoặc gian lận. Hiếm, và là cáo buộc nghiêm trọng.
- Đã bị hủy bỏ. Có di chúc sau đó, hoặc có hành vi hủy bỏ, nghĩa là văn bản này không phải di chúc hợp lệ cuối cùng.
Hồ sơ y tế, hồ sơ và ghi chép của người soạn di chúc, cùng lời khai của những người tiếp xúc với người lập vào thời điểm liên quan thường quyết định các vụ này. Chứng cứ đó cần được lưu giữ sớm.
Ngăn việc cấp grant: caveat
Khi có câu hỏi thật sự về hiệu lực, có thể nộp caveat tại Supreme Court để ngăn việc cấp grant mà không thông báo, để vấn đề được giải quyết trước khi di sản được xử lý. Caveat không phải công cụ để câu giờ hoặc gây áp lực trong tranh chấp family provision, và nộp caveat không có căn cứ chính đáng có thể dẫn đến hậu quả về chi phí.
Chi phí và ai trả
Quan niệm cũ rằng di sản luôn trả chi phí cho mọi bên không đúng với luật. Chi phí do tòa quyết định theo thẩm quyền, và người khởi kiện không thành công có thể bị buộc trả chi phí. Vì phần lớn di sản có quy mô khiêm tốn, kiện tụng có thể ngốn một phần đáng kể của chính khoản đang tranh chấp - đó là lý do thực tế mạnh nhất để giải quyết sớm.
Hòa giải giải quyết phần lớn các vụ này
Phần lớn tranh chấp di sản được dàn xếp, thường tại hòa giải, và thường ở mức thấp hơn nhiều so với yêu cầu ban đầu. Hòa giải cũng cho phép những kết quả mà tòa khó ra lệnh - quyền cho người bạn đời được ở lại căn nhà trọn đời, một tài sản về tay người thật sự muốn giữ thay vì bị bán, một lời xin lỗi hoặc giải thích riêng tư. Với các gia đình, những điều đó có ý nghĩa theo cách một bản án không có được.
Nếu bạn là executor
Executor đối mặt với một đơn kiện không nên phân chia di sản, nên thông báo cho người thụ hưởng, và nhìn chung nên giữ vị thế trung lập giữa các bên tranh chấp trong khi bảo vệ đúng mực lợi ích của di sản. Phân chia khi đã biết có đơn kiện khiến executor chịu rủi ro cá nhân.
Cần mang theo gì
- bản sao di chúc, và mọi di chúc trước đó mà bạn biết;
- giấy chứng tử, và ngày có grant nếu đã được cấp;
- những gì bạn biết về tài sản và giá trị ước tính;
- tình hình tài chính của bạn - thu nhập, tài sản, công nợ, sức khỏe và người phụ thuộc;
- lịch sử quan hệ của bạn với người mất, kể cả việc chăm sóc hoặc đóng góp tài chính;
- mọi điều người mất đã nói hoặc viết về ý định của họ;
- thông tin về những người thụ hưởng khác và hoàn cảnh của họ, theo hiểu biết của bạn.
Legal Care Australia có thể hỗ trợ thế nào?
Chúng tôi đánh giá thẳng thắn về điều kiện khởi kiện và triển vọng ngay ở buổi tư vấn đầu tiên, xác nhận vị trí về thời hạn, thu thập và lưu giữ chứng cứ, thương lượng và hòa giải, và tư vấn cho executor về việc bảo vệ di sản. Khi cơ sở khởi kiện yếu, chúng tôi nói rõ trước khi phát sinh chi phí, vì theo đuổi một vụ kiện di sản yếu là cách rất tốn kém để đi qua nỗi mất mát.
Bước tiếp theo: đặt lịch tư vấn sớm nếu đã có grant - thời hạn sáu tháng không chờ gia đình thống nhất.
Nguồn chính thức
Thông tin tổng quát, không phải tư vấn pháp lý. Điều kiện khởi kiện, thời hạn và triển vọng phụ thuộc từng hoàn cảnh cụ thể.