Bồi thường sa thải bất công: thực tế có thể được lệnh chi trả những gì

Trả lời ngắn gọn: Không có mức bồi thường sa thải bất công cố định. Phục hồi công việc là biện pháp khắc phục chính, và tiền bồi thường chỉ có khi việc phục hồi công việc là không phù hợp. Khi được ra lệnh chi trả, tiền bồi thường dựa trên khoản người lao động nhiều khả năng đã kiếm được nếu không bị sa thải, trừ đi thu nhập từ đó đến nay, trừ phần liên quan đến hành vi sai phạm và phần lỗi của chính người lao động, và bị giới hạn ở mức thấp hơn giữa sáu tháng thù lao của người lao động và một nửa ngưỡng thu nhập cao. Không khoản nào được cấp cho cú sốc, đau khổ, xúc phạm hay tổn thương tinh thần.

Phục hồi công việc được xét trước

Fair Work Act coi phục hồi công việc là biện pháp khắc phục chính. Commission chỉ có thể ra lệnh bồi thường khi thấy rằng việc phục hồi công việc là không phù hợp trong hoàn cảnh đó và tiền bồi thường là phù hợp. Trên thực tế, phục hồi công việc thường bị coi là không phù hợp, chủ yếu vì quan hệ tin cậy đã đổ vỡ, nhưng đây không phải thủ tục hình thức - người lao động thật sự muốn quay lại làm việc nên nói rõ điều đó sớm, và chủ doanh nghiệp không nên mặc định khả năng này đã bị loại.

Khi phục hồi công việc được ra lệnh, Commission cũng có thể yêu cầu duy trì tính liên tục của thời gian làm việc và khôi phục phần thù lao đã mất. Kết hợp đó có thể đáng giá hơn một lệnh bồi thường, và đó là lý do biện pháp khắc phục được yêu cầu nên là lựa chọn có cân nhắc chứ không phải mặc định.

Tiền bồi thường được tính thế nào

Đây là một chuỗi bước chứ không phải một công thức cho ra đáp số hiển nhiên, và các bước cộng dồn tác động lên nhau.

Bước	Nội dung
Ước tính thời gian làm việc còn lại	Commission ước tính người lao động nhiều khả năng còn làm bao lâu nếu không bị sa thải, và mức thù lao trong khoảng thời gian đó. Đây là yếu tố quyết định lớn nhất. Một người làm việc lâu năm không có vấn đề về hiệu quả được đánh giá rất khác một người vốn đã ở vị trí bấp bênh.
Trừ thu nhập từ đó đến nay	Thù lao kiếm được từ khi bị sa thải đến khi có lệnh được trừ đi, cùng với thu nhập hợp lý dự kiến từ khi có lệnh đến khi thanh toán. Người tìm được công việc tương đương nhanh chóng sẽ nhận lại rất ít, dù việc sa thải bất công đến đâu.
Xét nỗ lực giảm thiểu thiệt hại	Những gì người lao động đã làm để tìm việc khác là yếu tố được xét đến rõ ràng. Lưu lại hồ sơ các đơn xin việc có giá trị hơn nhiều người nghĩ.
Trừ phần do hành vi sai phạm	Nếu hành vi sai phạm góp phần vào quyết định sa thải của chủ doanh nghiệp, số tiền sẽ được giảm tương ứng.
Áp dụng các yếu tố rủi ro và yếu tố khác	Tác động của lệnh đối với khả năng tồn tại của doanh nghiệp, thời gian làm việc của người lao động, và mọi vấn đề liên quan khác đều được tính đến.
Áp dụng mức trần	Tổng số không được vượt quá mức thấp hơn giữa sáu tháng thù lao của người lao động và một nửa ngưỡng thu nhập cao có hiệu lực ngay trước khi sa thải.

Điều gì bị loại trừ rõ ràng

Luật quy định số tiền không được bao gồm khoản nào cho cú sốc, đau khổ hay xúc phạm, hoặc tổn thương tương tự, gây ra cho người lao động bởi cách thức sa thải. Điều này khiến gần như tất cả mọi người bất ngờ. Bồi thường sa thải bất công mang tính kinh tế: nó bù đắp thu nhập bị mất, không bù đắp cảm giác bị sa thải hay tổn hại danh dự.

Điều đó không có nghĩa cách thức sa thải là không quan trọng. Cách thức thực hiện là trung tâm của việc xác định vụ sa thải có bất công hay không. Nó chỉ không làm tăng số tiền một khi tính bất công đã được xác lập.

Khi khiếu nại thực chất là về phân biệt đối xử, hành vi bất lợi vì đã thực hiện quyền tại nơi làm việc, hoặc bắt nạt, một con đường khác có thể phù hợp hơn - khiếu nại general protections và phân biệt đối xử không chịu cùng sự loại trừ này, và biện pháp khắc phục cũng khác. Việc chọn con đường nào nên được cân nhắc kỹ và sớm, vì thời hạn hai mươi mốt ngày cũng áp dụng cho khiếu nại general protections liên quan đến sa thải.

Vì sao phần lớn vụ việc được dàn xếp tại hòa giải

Buổi hòa giải diễn ra sớm, do một hòa giải viên của Commission thực hiện qua điện thoại, mang tính riêng tư và không được dùng làm bằng chứng sau này. Đa số vụ kiện sa thải bất công được giải quyết tại đó. Lý do không phải vì bên nào yếu: mà vì cả hai bên đều nhìn vào cùng một phép tính. Khoảng dàn xếp thực tế tại hòa giải thường là vài tuần lương cộng với giấy xác nhận công việc và cam kết bảo mật hai chiều, vì cả hai bên đều chiết khấu cho chi phí và rủi ro của phương án còn lại.

Có hai con số cần biết trước buổi gọi đó. Thứ nhất là giá trị thực tế của vụ việc nếu đi đến cùng, tức là phép tính ở trên, không phải mức trần. Thứ hai là chi phí về thời gian và phí để theo đuổi. Bên biết cả hai con số sẽ thương lượng tốt. Bên chỉ neo vào mức trần thường không dàn xếp được và thường cũng không đạt kết quả tốt hơn.

Chi phí và người đại diện

Mỗi bên thường tự chịu chi phí của mình tại Commission, với một số ngoại lệ hạn chế - ví dụ khi đơn kiện được nộp với ý gây phiền nhiễu hoặc không có cơ sở hợp lý, hoặc khi hành vi bất hợp lý của một bên khiến bên kia phát sinh chi phí. Luật sư và người đại diện có thù lao cũng cần được Commission cho phép mới được tham gia phiên xét xử, và việc này được chấp thuận khi giúp giải quyết vụ việc hiệu quả hơn hoặc khi sự công bằng giữa các bên đòi hỏi. Không điều nào là lý do để bỏ qua việc xin tư vấn; cả hai đều là lý do để xin tư vấn về vụ việc thay vì mặc định có người đại diện ở mọi bước.

Deed of release

Gần như mọi thỏa thuận dàn xếp đều được ghi nhận bằng deed of release. Văn bản này thường xóa bỏ toàn bộ quyền khiếu nại của người lao động đối với chủ doanh nghiệp, kể cả những quyền chưa được xác định và những quyền người lao động chưa biết đến. Nó thường bao gồm điều khoản bảo mật, không nói xấu và một giấy xác nhận công việc. Không thể đánh giá khoản thanh toán có hợp lý hay không nếu không biết mình đang từ bỏ những gì - đó là lý do deed được rà soát trước, chứ không phải sau.

Tóm tắt

• Phục hồi công việc trước; tiền bồi thường chỉ khi phục hồi công việc là không phù hợp.
• Tiền bồi thường là cho thu nhập bị mất, tính từ những gì nhiều khả năng đã xảy ra.
• Mọi khoản kiếm được sau khi bị sa thải đều bị trừ trước.
• Không có khoản nào cho đau khổ, xúc phạm hay danh dự.
• Mức trần là mức thấp hơn giữa sáu tháng thù lao và một nửa ngưỡng thu nhập cao - và phần lớn các lệnh chi trả đều thấp hơn nhiều.
• Thời hạn hai mươi mốt ngày quyết định bạn có tiếp cận được tất cả những điều trên hay không.

Bài viết này là thông tin pháp lý tổng quát về luật tại Úc, không phải tư vấn pháp lý cho trường hợp cụ thể của bạn. Ngưỡng thu nhập cao và mức trần bồi thường được điều chỉnh hằng năm và cần được kiểm tra tại thời điểm sa thải.